Komi u ye fɛɛn nafamanba ye bi ka ɲɛnamaya kɔnɔ, nɛgɛdaga yecogo be nɔɔ to u ka baarakɛcogo n’u ka cɛɲa kan. Plastikiw be se ka kɛ cogo caaman na ani u be se ka yɛlɛma cogo min na, o b’a to u be se ka yecogo caaman yira, k’a ta nɔgɔmanw ni nɔgɔmanw ma ka taga a bila nɔgɔmanw ni nɔgɔmanw na, k’a ta kulɛri kelenw ma ka taga a bila fɛnw gɛlɛmanw na, o bɛɛ be se ka kɔlɔsi tigitigi baarakɛcogo fɛ.
A fɔlɔ, nɛgɛdagaw ɲɛda be mɛnɛmɛnɛ cogo min na, o lo y’u ka jogow dɔ ye min kɔrɔtanin lo kosɔbɛ. Fɛɛrɛ dɔw sababu fɛ i n’a fɔ pikirijikɛlan, fiyɛli ani bɔli, nɛgɛw be se ka fɛnw sɔrɔ minw be mɛnɛmɛnɛ kosɔbɛ, minw be yɛlɛmayɛlɛma wala minw be yɛlɛmayɛlɛma tilancɛ la. Ɲɛyirali fɛ, nɛgɛ gwɛmanw i n’a fɔ polisitirini (PS), minw ka teli ka kɛ ɲɛɛkisɛw la, u ɲɛda ka ɲi ani u gwɛnin lo kosɔbɛ; k’a sɔrɔ minan minw dilanna ni poliyetileni (PE) ye, u be se ka nɔgɔ bɔ u la walisa ka se ka kɛ nɔgɔman ye min be se ka mɔgɔw minɛ ka ɲɛ. Ka fara o kan, u be se ka nɛgɛw nɔrɔ wala k’u sɛbɛ walisa k’u kɛ nɛgɛ ye, k’u kɛ i n’a fɔ nɛgɛ, wala ka biyɔmimɛtikiw kɛ i n’a fɔ yirikisɛ wala kabakurukisɛ, o min b’a to o fɛɛn be mɔgɔw ɲɛɛ na.
A filanan, manakɔfuru be ɲɛgɛnw yira cogo dan na. Komi nɛgɛw be se ka ɲɛgɛnw yɛlɛma cogo ɲuman na, u dilanbagaw be se ka ɲɛgɛn sifa caaman sɔrɔ n’u be ɲɛgɛnw wala fɛn wɛrɛw fara a kan. K’a ta ɲɛgɛnw ma minw be yeelen bɔ fɔɔ ka taga se Morandi ɲɛgɛnw ma minw tɛ mɔgɔw ɲɛɛ na, nɛgɛw be se ka dilanyɔrɔ sifa caaman mako wasa. Ɲɛyirali fɛ, denmisɛnw ka tulonkɛfɛnw ka teli ka ɲɛgɛnw yira minw be yɛlɛmayɛlɛma ani u be ɲɔgɔn sɔsɔ kosɔbɛ walisa ka mɔgɔw hakili sama, k’a sɔrɔ ɔridinatɛri ka minanw ka faniw be fani gwɛmanw lo fɛ minw ka dɔgɔ ni tɔɔw bɛɛ ye walisa ka fɛɛrɛw ni ɲumanya yira.
A laban, nɛgɛdaga cogoya n’a labɛncogo fana kɔrɔtanin lo u yecogo la. Plastiki ka nɔgɔ ani a ka plastiki ka bon minkɛ, o b’a to u be se k’a dilan ka kɛ geometriki sifa gɛlɛnw ye i n’a fɔ boonw nɔgɔmanw, yɔrɔw tigɛninw wala fɛɛn dɔw minw be se ka yɛlɛma yɛlɛma. O labɛnw tɛ nɔɔ to fɛɛnw ka baarakɛcogo dɔrɔn kan, nka u be yecogo kaan dɔ fana dan min ɲɔgɔn tɛ yen.
A ka surun, nɛgɛdaga cɛɲumanya be yɔrɔ caaman na, i n’a fɔ nɛgɛdaga, ɲɛgɛn ani cogoya. A be se ka kɛ fɛɛn caaman ye ani a be se ka yɛlɛma mɔgɔ sago la minkɛ, o b’a to a be se ka kɛ fɛɛn caaman ye bi bi la.
